سهام ممتاز، نوعی گواهی مالکیت قابل انتقال است که به دارندهٔ آن، حقی محدود و ثابت از دارایی‌های شرکت می‌دهد. واژهٔ ممتاز بدین معنی است که که پرداخت سود این سهام، نسبت به سود سهام عادی، اولویت داشته، و باید به طور کامل پرداخت شود، حتی اگر شرکت به هر دلیل ورشکسته شود.

در قانون تجارت فقط یک مادهء چند سطری در مورد سهام ممتاز داریم.مادهء42 قانون چنین می ‏گوید:«هر شرکت سهامی‏ می‏ تواند به موجب اساسنامه و همچنین تا موقعی که شرکت منحل نشده است، طبق‏ تصویب مجمع عمومی فوق العادهء صاحبان‏ سهام، سهام ممتاز ترتیب دهد. امتیازات‏ این‏گونه سهام و نحوهء استفاده از آن باید به‏ طور وضوح تعیین گردد. هرگونه تغییر در امتیازات وابسته به سهام ممتاز باید به‏ تصویب مجمع عومی فوق العاده شرکت با جلب موافقت دارندگان نصف به علاوه یک‏ این‏گونه سهام انجام گیرد.» امتیازاتی که به سهام ممتاز تعلق می‌گیرد عبارتند:

• اختصاص سود بیشتر به مالکان سهام ممتاز نسبت به مالکان سهام عادی. مثلا مقرر می‌شود که به سهام ممتاز نسبت به سهام عادی درصد بیشتری سود تعلق می‌گیرد.

• مالکان سهام ممتاز در دریافت سود اولویت دارند. مثلا ممکن است زمانی پیش آید که به علت سود کم، سهامداران دیگر از بردن سود در زمان خاصی محروم شوند.

• اولویت مالکان سهام ممتاز در دریافت سود سال‌های آینده در صورت کافی نبودن سود سال مالی.
• اعطای امتیاز هنگام تقسیم دارایی شرکت در زمان تصفیه ترجیحاً مبلغ سهام ممتاز پرداخت شود، یا در تقسیم دارایی باقیمانده شرکت، پس از پرداخت بدهی‌های آن به اشخاص ثالث، سهم بیشتری به نسبت سهام عادی به صاحبان سهام ممتاز داده شود.

دکتر کاتبی در کتاب حقوق تجارت‏ خود (صفحه 63) در مورد سهام ممتاز چنین اظهار داشته است: «سهام ممتاز سهام استثنایی است و در مواردی که‏ شرکت احتیاج به تشریک مساعی افراد بصیر و متخصص و یا ازدیاد سرمایه دارد و از طریق عادی امکان جلب چنین افراد یا چنین سرمایه‏ای در بین نیست، سهام ممتاز با تصویب مجمع عمومی فوق العاده ترتیب‏ داده می‏ شود. امتیازاتی که سهام مزبور دارند و تغییرات آن در صورت جلسهء مجمع‏ عمومی قید می ‏شود.از جمله امتیازاتی که به‏ این سهام داده می‏ شود این است که مثلا نصف قیمت اسمی را می ‏پردازند و یا دو برابر سهام عادی سود سهام می‏ برند و یا در موقع انحلال شرکت، قبلا مبلغ اسمی‏ آنها را می‏ پردازند و بالجمله مزایایی قایل‏ می‏ شوند که شرکت را از نظر مادی و معنوی‏ تقویت نماید

سهام ممتازه موقعی قابل انتشار است که اساسنامه شرکت اجازه انتشار آن را داده باشد و یا مجمع عمومی فوق العاده آن را تصویب نماید. کلیه سهام شرکت، نمی تواند ممتاز باشد. زیرا در این صورت هیچ کدام از سهام به دیگری رجحان نداشته و عادی محسوب می شوند. سهام ممتاز ممکن است در چند وهله منتشر شده و دارای چند نوع باشد . مثلاً ممکن است شرکت یک سری سهام ممتازه داشته باشد که فقط پنج درصد از منافع بیش از سایر سهام ببرد و سری دیگر علاوه بر منافع در دارائی شرکت در زمان انحلال حق تقدم داشته باشد و همچنین دسته های دیگری .معمولاً در این قسم سهام ردیف ممتاز هر یک جدا بوده و به علامت الف و ب یا علامت دیگر مشخص می شوند و در ذیل هر یک از سهام امتیازی برای آنها معلوم شده چاپ می شود. سهام ممتاز ممکن است نسبت به سایر سهام رجحانی در نفع و یا سرمایه و یا سایر موارد داشته باشد ولی در هر حال قیمت اسمی آنها از سایر سهام تجاوز نخواهد نمود.

مثالهایی از انتشار سهام ممتاز:

شرکت احتیاج فوری به افزایش سرمایه دارد یا احتیاج به راهنمایی و جلب نظر و یا حمایت اشخاص بصیر و کارشناسان اقتصادی دارد ، می تواند سهام ممتازه به آنها داده و قیمت آن را دریافت دارد.

زمانی که در شرایط عادی کسی حاضر به خرید سهام نباشد ممکن است سهام ممتاز منتشر کند .