سود هر سهم و سود تقسیمی هر سهم / EPS & DPS

نویسنده: محمد آیتی گازار موضوع: بازارها و نهاد های مالی 99,509 بازدید

EPS یا سود هرسهم1

سود هر سهم (EPS) یکی از آماره های مالی بسیار مهم است که مورد توجه سرمایه گذاران و تحلیل گران مالی می باشد. EPS از تقسیم سود پس از کسر مالیات شرکت، بر تعداد کل سهام، محاسبه می شود. که نشان دهنده سودی است که شرکت در یک دوره مشخص به ازای یک سهم عادی بدست آورده است (نوو، 1385). اولین جزء محاسبه ی EPS درآمد (درآمد اختصاصی سهامداران عمومی) است. در واقع درآمد سهامداران عمومی، باقی مانده سود، پس از توزیع سهم کارفرمایان، عرضه کنندگان، ارائه دهندگان خدمات، صاحبان سهام ممتاز و بستانکاران می باشد. دومین جزء EPS تعداد سهم منتشر شده در بازار توسط شرکت است. لازم به ذکر است، تعداد سهام موجود بازار را به عنوان جزئی از EPS شرکت تلقی می شود تا بتوان میزان مطالبات سهامداران عمومی را نسبت به درآمد در هر واحد اندازه گیری نمود به عبارت دیگر EPS مقدار سودی است که به هر سهم اختصاص می یابد با محاسبه سطح درآمد شرکت از این روش می توان به میزان درآمدی که هر فرد کسب می کند، دست یافت. با اینکه اجزای EPS ظاهرا ساده به نظر می رسد اما در واقعیت این طور نیست و این عناصر کاملا پیچیده اند. به عنوان مثال، تخمین تعداد سهام در بازار کاری ساده نیست چرا که به مرور زمان تعداد سهام دایما در حال تغییر یا جابه جایی است به طوری که انتشار سهام یا بازخرید سهام توسط شرکتها، تعداد سهام موجود در بازار را تغییر می دهد و با عرضه مقدار زیادی سهام توسط یک شرکت در انتهای یک دوره مالی، تعداد متوسط سهام در انتهای دوره بسیار بیشتر از اوایل دوره خواهد بود که به این ترتیب در محاسبه EPS مشکل ایجاد می کند.

اهمیت EPS و کاربردهای آن
سود منبع اصلی تأمین جریان نقد و زایش ثروت است. تعیین سطح سود که برای مقاصد تجزیه و تحلیل مالی مربوط باشد یک فرآیند تحلیلی پیچیده می باشد. با توجه به تفاوت ارقام سود شرکتهای مختلف و نیز تغییر ارقام سود یک شرکت در طی دوره های زمانی مختلف، مقایسه پذیری این ارقام تا حدودی مشکل می باشد. یکی از روش های استاندارد نمودن رقم سود ، تبدیل آن به یک مبلغ سود هر سهم می باشد. این اهمیت و حساسیت EPS باعث شده است که اولاً محاسبه و گزارش EPS واقعی و پیش بینی طبق قوانین بازار سرمایه بسیاری از کشورها الزامی گردد، ثانیاً مراجع تدوین استاندارد های حسابداری نیز الزامات معینی را جهت نحوه محاسبه و افشاء آن وضع نمایند تا سودمندی EPS را از طریق افزایش قابلیت مقایسه (بین شرکتها و طی دوره های مختلف) و کاهش صلاحدید مدیریت ارتقاء دهند.
براساس تحقیقات تجربی انجام شده در سایر کشورها، EPS استفاده های زیر را دارد :

  1. ارزیابی، تعیین و قضاوت در خصوص قیمت سهام. تحلیل گران مالی با ضرب EPS در رقم P/E درخصوص پایین یا بالا بودن قیمت سهام قضاوت می کنند. این دو رقم به طور گسترده در تصمیمات سرمایه گذاری استفاده می شود و حتی بورس اوراق بهادار نیز بر همین مبنا در خصوص معقول بودن قیمت، قضاوت می کند. به دلیل اهمیت EPS، ضروری است رویکردی یکنواخت برای محاسبه آن وجود داشته باشد.
  2. پیش بینی EPS های آینده و نرخ رشد آن بر قیمت سهام تأثیر دارد. سهامداران و تحلیل گران، EPS های گزارش شده را برای بر آورد EPS های آینده و برآورد نرخ رشد آتی به کار می برند و در واقع توان زایش ثروت شرکت را ارزیابی می کنند.
  3. ارزیابی پوشش سود نقدی و توانایی پرداخت سود سهام. یکی از معیارهای قضاوت درخصوص توان پرداخت سود سهام در زمان حال و آینده، مبلغ EPS می باشد. اگر چه سایر ملاحظات مالی و سرمایه گذاری، در تعیین خط مشی تقسیم سود مؤثر است ولی مسلم است که بدون وجود سود، امکان پرداخت سود سهام نمی باشد.
  4. قضاوت درخصوص وضعیت شرکت و عملکرد مدیریت و نیز ترسیم تصویری از آینده. رقم EPS نسبت به بازدهی نقدی (سود سهام) مبنای قابل قبول تری برای مقایسه عملکرد شرکت و مدیریت می باشد. اگر چه جریان های نقدی عامل مهم در ارزیابی ارزش شرکت است ولی اعتقاد بر این است که EPS معیار بهتری برای مقایسه عملکرد شرکت طی سالهای مختلف و نیز با رقبا می باشد.
  5. برآورد قدرت سودآوری و ارزیابی سطح و روند سود. بهترین برآورد ممکن از متوسط سود یک شرکت که انتظار حفظ و یا تکرار آن با درجه ای از نظم در یک محدوده زمانی آتی می رود را قدرت سودآوری می گویند. بیشتر مدلهای ارزیابی به نحوی قدرت سودآوری را از طریق یک عامل یا ضریب که هزینه سرمایه و نیز ریسک و بازده های مورد انتظار آتی را در بر می گیرد، سرمایه ای می کنند. EPS در صورتی برای ارزیابی قدرت سودآوری مناسب است که با تأکید بر اقلام مستمر سود و زیان محاسبه شده باشد. تحلیل گران بر شناسایی اجزائی از جریان درآمد و هزینه تمرکز می کنند که با ثبات و قابل پیش بینی باشند.
  6. نسبت P/E یا قیمت به سود یکی از خلاصه های مهم مالی است که براساس سود هر سهم محاسبه می شود و دوره مورد انتظار برگشت سرمایه گذاری را نشان می دهد و معکوس آن را نیز نرخ بازده مورد توقع حسابداری را نشان می دهد .

محدودیت های EPS
تأکید شده است که کاربران اطلاعات مالی صرفا بر یک رقم، EPS، تمرکز ننموده و از سایر اطلاعات نیز در مدل های تصمیم گیریشان استفاده نمایند. با این وجود حتی در استفاده از EPS به همراه سایر اطلاعات نیز باید به محدودیت هایی که در اندازه گیری آن وجود دارد، توجه شود. محدودیت های EPS به شرح زیر است:

  1. EPS مبتنی بر سود تاریخی است. مدیریت ممکن است در گذشته تصمیماتی گرفته باشد که سود جاری را افزایش دهد، ولی در آینده رشد سود کاهش یابد. بنابراین رشد EPS نمی تواند پیش بینی کننده قابل اتکایی برای نرخ رشد آتی باشد. به عبارت دیگر به کیفیت سود نیز باید توجه شود.
  2. EPS بدون توجه به تورم محاسبه می شود. نرخ رشد واقعی EPSممکن است متفاوت از نرخ رشد اسمی آن باشد.
  3. EPS متأثر از انتخاب روش های حسابداری و زمانبندی معاملات توسط مدیریت است و این امر بر مقایسه بین شرکتها تأثیر می گذارد.
  4. با توجه به این که تغییر پذیری سود، نشانه ای از ریسک شرکت می باشد و باعث نوسان قیمت بازار سهام می گردد، مدیران تمایل به هموارسازی سود از طریق انتخاب روش های حسابداری و زمانبندی معاملات دارند. بنابراین EPS ممکن است متأثر از صلاحدید مدیران باشد.
  5. EPS متأثر از ساختار سرمایه است. مثلاً تغییرات در تعداد سهام ناشی از صدور سهام جایزه (سود سهمی) بر مبلغ EPS دوره های جاری و گذشته تأثیر می گذارد و این مسئله مقایسه بین شرکتها را مشکل می نماید.

انواع EPS
برای یک شرکت بیش از یک نوع EPS وجود دارد که انواع مختلف آن با توجه به تغییر در روش تخمین تعداد سهام موجود در بازار، تغییر خواهد کرد. نوع اول EPS تحت تأثیر تغییرات بالقوه تعداد سهام موجود و حق تقدم و اختیار خرید و فروش در بازار قرار نمی گیرد و نوع دیگر آن که تحت تاثیر تغییرات تعداد سهام شرکت های بازار (سهم های منتشر شده جدید توسط شرکتها ) و حق تقدم و اختیار خرید و فروش قرارمی گیرد. البته این موضوع در مورد بازار ایران صدق نمی کند. در بازار فقط یک نوع EPS وجود دارد و از آنجا که بر حسب مقدار سرمایه ثبت شده در زمان تشکیل مجمع سالانه، محاسبه می شود، مگر اینکه حق تقدم ها به صورت سرمایه افزودنی قبل از تشکیل مجمع به سرمایه شرکت افزده شود که در این صورت میتوآن از آن بهره گرفت. براساس اصول و قوانین پذیرفته شده در آمریکا، شرکت های آمریکائی باید هر دونوع EPS را درصورت های مالی خود داشته باشند: چرا که EPS دراین کشور هر سه ماه یک بار اعلام خواهد شد و در مواردی که شرکت سود ده نیست، ازاین قاعده مستثنی می شود، چرا که با محاسبه تعداد سهم های جدید اضافه شده در بازار ( که از حق تقدم ها و اختیارها ناشی می شوند) مقدار زیان کوچک تر از حد واقعی آن نشان داده می شود و دومین مشکلی که در محاسبه تعداد سهام موجود در بازار برای محاسبه EPS وجود دارد این است که در ترازنامه شرکتها در بخش اوراق بهادار، هیچ گاه از میانگین تعداد سهم های موجود در بازار استفاده نمی شود بلکه تعداد سهامی را که در همان روز بستن ترازنامه، در دست صاحبان سهام است استفاده می کنند. همچنین این تعداد شامل اوراق تبدیلی نیز نمی شود چرا که EPS را کاهش می دهد بنابراین سرمایه گذاران باید در هنگام محاسبه EPS هر دوی این موارد را در نظر بگیرند. EPS به عنوان درآمد هر سهم، میزان سودآوری شرکت را نشان می دهد چرا که در هر شرکت درآمد هر سهم را به کل سهام شرکت تعمیم می دهند و براساس آن تصمیم می گیرند.

تعدیل EPS چیست؟
مدیران شرکت در ابتدای سال مالی با توجه به چشم انداز فعالیتهای شرکت EPS معینی را پیش بینی و اعلام می کنند. اما در طی سال با توجه به روند فعالیت ممکن است تغییر در اصلاح در EPS اعلام شده ضروری به نظر رسد، لذا براساس عملکرد شرکت EPS جدیدی اعلام می کنند که به آن تعدیل EPS گفته می شود.

DPS یا سود تقسیمی هر سهم2

هر سال شرکتها بخشی از سود خالص را مطابق قانون و بخشی را براساس نیاز شرکت نزد خود نگهداری می کنند و مابقی را بین سهامداران تقسیم می نمایند. به مقدار سودی که شرکت تقسیم می کند و به طور نقدی به دست سهامدار می رسد DPS یا سود تقسیمی گفته می شود به عبارت دیگر DPS بخشی از سود پس از کسر مالیات به ازاء هر سهم 3 است که توسط شرکت پرداخت می گردد. سود پرداختی هر سهم از تقسیم کل سود پرداختی ( مصوب مجمع عادی سالانه ) بر تعداد سهام شرکت به دست می آید. چون DPS سود بخشی از EPS می باشد که سهامداران در مورد تقسیم آن نظر می دهند معمولا" کمتراز EPS می باشد . البته چنانچه تمام سود تقسیم شود EPS و DPS برابر می باشد در بعضی موارد خاص نیز DPS بیشتر از EPS است که این مبلغ اضافی معمولا" از محل سود انباشته سالهای قبل تامین می شود . البته این وضعیت اکثرا" نشان دهنده بی برنامه بودن شرکت می باشد چون سود انباشته همان سود سالهای گذشته است که توزیع نشده است و معمولا" جهت انجام برنامه ای خاص در شرکت باقی مانده است و توزیع آن در سالهای بعد نشانه خوبی نیست. باشروع فصل مجامع شرکتهای بورس موضوع تقسیم سود (DPS) ذهن تمامی سهامداران شرکت های بورسی را به خود جلب کرده به خصوص سهامداران حقیقی که ازاین راه امرار معاش می کنند.

اینکه چه میزان از سود تحقق یافته هر سهم به صورت نقدی توزیع شود و چه میزان در شرکت باقی بماند تصمیمی است که در مجمع عادی سالیانه توسط هیات مدیره به مجمع پیشنهاد داده می شود و سپس به تصویب سهامداران می رسد. براساس قانون تجارت در صورت تصویب در مجمع عمومی عادی سالانه تقسیم سود تصویب شده، حداکثر ظرف 8 ماه ازتاریخ تصویب به سهامداران می بایست پرداخت گردد. البته سود پرداختی یاDPS تنها به سهامدارانی پرداخت می گردد که درتاریخ برگزاری مجمع مالک آن میزان سهم باشند.


  1. Earning per share 

  2. Dividend per share 

  3. EAIT 


نظرات

زهره
1391/08/19
پاسخ به این نظر

عالی بود

اعتدالی
1391/09/29
پاسخ به این نظر

ممنون از مطلب خوبتون.

مجید
1391/10/02
پاسخ به این نظر

مطلب طولانی است

فرزانه
1391/11/14
پاسخ به این نظر

خیلی خوب و جامع بود. ممنون از لطفتون

منصوره
1392/03/21
پاسخ به این نظر

خیلی خوب بود.ممنون

امیر
1392/03/22
پاسخ به این نظر

ممنون از مطلب تون

نعمه
1392/04/30
پاسخ به این نظر

با سلام مفید بود متشکرم

حامد
1392/05/22
پاسخ به این نظر

خیلی مفید بود ازتون متشکرم

محمدرضا
1392/06/13
پاسخ به این نظر

بسیار گویا بود تشکر

نرگس
1392/06/18
پاسخ به این نظر

بسیاردقیق،علمی و بروز بود. ممنونم

علی
1392/07/26
پاسخ به این نظر

بسیار جامع بود متشکرم .

شکوفه
1392/08/01
پاسخ به این نظر

خیلی دقیق و اموزنده بود. ممنون

مرضیه میری
1392/08/06
پاسخ به این نظر

ممنون از مطالب مفیدتوون.

آقا سید
1392/08/29
پاسخ به این نظر

متشکرم

محمدی
1392/09/03
پاسخ به این نظر

به فرض هنگام مجمع سهم را داشته باشی و سپس از سهم خارج بشوی آیا هنگام تقسیم سود سود هر سهم به سهامدار قبلی تعلق میگیرد

پورآهنگریان
1392/09/11

باسلام.
باتوجه به اینکه ملاک صاحب بودن سهام روزمجمع می باشد بنابراین بایدسودسهام به شخصی تعلق گیردکه روزمجمع صاحب سهام باشد و اگرسهامدار فردای مجمعی که سود را تصویب نمود سهامش رابفروشد، سودسهام سال گذشته به وی پرداخت می شود.

میلاد
1392/09/18
پاسخ به این نظر

ممنون بابت این مطلب
فقط یه سوال واسم پیش اومد اگه یه شرکت زیان کند مثلا 130 تومن زیان بنا به پیش بینی اعلام کند و در مجمع هم تصویب شه حالا این زیان رو کی میده؟
نمیدونم منظورمو چطور بگم!!
وقتی که شرکت سود میکنه بابت هر سهم مثلا 130 تومن تا هشت ماه میتونه سود رو به سهام دار پرداخت کنه، حالا اگه 130 تومن زیان کنه بابت هر سهم تکلیف سهام داره جز چیه؟

حامد
1392/11/14

زیان وارد زیان انباشته میشه.

fariba
1392/10/05
پاسخ به این نظر

سلام.
آیا در افزایش سود به وسیله سود انباشته محدودیتی وجود دارد ؟
چند درصد از سود انباشته می تواند افزایش سرمایه داشته باشد؟

محسن
1392/10/11
پاسخ به این نظر

ممنون از زحمتی که کشیدین

yarigholi
1392/10/17
پاسخ به این نظر

خیلی خوب بود ، راه بهتر یاد گرفتن و آموختن از این طریق مفید است

MZS
1392/12/08
پاسخ به این نظر

بسیار سپاسگزارم از مطالب پرمحتوا و شیوایی که ارائه نمودید.
ممنون

فری
1392/12/17
پاسخ به این نظر

سلام مطلب کاملی داشتید فقط اگر میگفتید که این سود نقدی از چه طریق به سهامداران میرسد خیلی خوب بود.مثلا ما باید به کارگزاری مراجعه کنیم یا خودشون به وجه نقد پرتوفوی ما اضافه میکنند یا به حساب بانکی واریز میکنند؟
کارشناس پاپیروس (هاشمی زاده):
درصورتی که سهام از طریق کارگزاری خریداری شده باشد و برگه سهام هم دست کارگزاری باشد، می بایست از طریق کارگزاری درخصوص دریافت سود اقدام شود. اما اگر سهام مستقیما از شرکت اخذ گردیده و برگه سهام موجود است با مراجعه به امور سهام شرکتها، سود خود را دریافت نمایید.

سیامک
1392/12/21
پاسخ به این نظر

خیلی خوب. سپاسگزارم محبت کنید بفرمایید، سود به چه سهامدارانی تعلق میگرد من برای مدت کوتاهی سهام خریدم و فروختم.
پاپیروس: برای تعلق گرفتن سود سهام به شما بایستی ، هنگام برگزاری مجمع عادی و تصمیم گیری در خصوص توزیع سود، مالک سهام باشید.

محمد علی
1393/01/18
پاسخ به این نظر

من چندین سهم از شرکت های مختلف را مدتی خریدم و بعد فروختم . به فرض اگر هنگام برگزاری مجمع تقسیم سود مالک سهام باشم باید از کجا سودم را بگیرم.

کارشناس پاپیروس:
از کارگزارتان جویا شوید مگر مستقیم سهام خریده باشید که به امور سهام همان شرکت مراجعه نمایید.

مسعود
1393/01/28
پاسخ به این نظر

با سلام,سوال من اینه که از کجا بدونیم شرکت چه وقت سود سهمی تقسیم میکنه؟

سیامک
1393/01/30
پاسخ به این نظر

اگر یه نفر یه روز قبل از تقسیم سود هر سهم سهامشو بفروشه سود هر سهم به کدوم شخص پرداخت میشه,اونی که فروخته یا اونی که خریده؟

کارگرفرد
1393/02/02
پاسخ به این نظر

با سلام تفاوت income ,earnings چیست؟ به غیرازاین دلیل که اثرانباشته تغییردراصول وروشهای حسابداری در income انعکاس می یابد ودر earnings انعکاس نمی یابد؟

زهره
1394/09/27

سلام
عذر می خوام طبق گفته شما (جناب کارگر فرد) یعنی income همون سود جامع است؟

محمدرضا هابدی
1393/06/17
پاسخ به این نظر

واقعا عالی بووووووود . :)

حمید
1393/09/24
پاسخ به این نظر

ممنونم ، میشه کمی در باره EVAR ; که محاسبه آن از مدل [Ln (EPS (N)) – Ln (EPS (N-1))] بدس میاد یه کم بنویسی ؟

فاطمه کیمیا
1393/11/09
پاسخ به این نظر

خیلی خوب ممنون

صبا
1394/01/27
پاسخ به این نظر

با سلام و عرض خسته نباشید،
اگر سهام از طریق معاملات بر خط خریداری شده باشد چطور باید سود آن را دریافت کنیم؟
چه مدرکی برای دریافت سود لازم است؟

مهسا
1394/03/09
پاسخ به این نظر

با سلام
توضیحاتتان بسیار خوب بود .
متشکرم.

امیر
1394/03/14
پاسخ به این نظر

مطالبتون جامع و عالی بود. امکان داره منبع اصلی مطالب رو بزارین که بشه برای پایان نامه نیز استفاده کرد.
با تشکر

وجد
1394/03/15
پاسخ به این نظر

مطلب خوب بود ولی اگر نحوه بدست آوردن قیمت سهام از روش سودآوری را توضیح می دادید خیلی بهتر بود

سیدنورمحمد رضائی
1394/03/19
پاسخ به این نظر

سلام. خوب بود اما ی کم طولانی.

احمد
1394/06/21
پاسخ به این نظر

سلام.شما با اصطلاح علمی سود سهام محاسبه کردید.کاش یک مصداق بیارید.کمک زیادی به مبتدیا میکنه.مثلا سهام شرکت ایکس.200تومن من 500 تا خریدم.حالا دو درصد سود کرده.این چه جوری محاسبه میشه.ایا همیشه تو بورس به قیمتها نگاه کنیم.یا شاخصها رو هم ببینیم.اینو خواهشن توضسح بدید

خالقی
1394/07/20
پاسخ به این نظر

خیلی متشکر از اطلاعاتی که گذاشتین .اما من آخر متوجه تفاوت EPS & DPS نشدم

صابر
1394/07/22
پاسخ به این نظر

با عرض سلام و خسته نباشید خدمت شما دوست گرامی .خیلی ممنون از شما بابت مطالب زیباتون. استفاده کردیم

مهران
1394/08/10
پاسخ به این نظر

عالی بود

افشین
1394/08/26
پاسخ به این نظر

با عرض سلام. اگه میتونین در مورد زمانبندی استراتژیک در اعلام سود پیش بینی شده مدیریت ی مطلب بزارین. تشکر

غریب
1394/10/01
پاسخ به این نظر

سلام
لطف بفرمائید در خصوص اینکه چه مرجعی میتواند در مورد انتقال سود مصوب به (مثلا) افزایش سرمایه تصمیم گیری کند؟ اگر مجمع عمومی است با چه ترکیبی؟ یا
چگونه میتوان سود مصوب مجمع که می بایست بین سهامداران توزیع گردد را بنا به شرایط به افزایش سرمایه اختصاص داد؟

مریم
1394/11/23
پاسخ به این نظر

تاثیر تقسیم سود نقدی و سود سهمی بر دارایی و سرمایه ی شرکت چیست؟ باسپاس

مهسا
1394/11/25
پاسخ به این نظر

بسیار سپاسگزارم پاسخ سوالام رو به طور کامل پیدا کردم در این مطلب

حامد
1395/02/14
پاسخ به این نظر

طولانیست.لطفا مفید ومختصر

داراب
1395/07/11
پاسخ به این نظر

عالی بود

نادر
1395/07/11
پاسخ به این نظر

متشکرم

برات اسیوند
1395/07/14
پاسخ به این نظر

خوب بود ولی طولانیست

محمدی
1396/02/15
پاسخ به این نظر

درایران سالی چند بار سود اعلام می کنند؟

مهدی
1396/03/03
پاسخ به این نظر

سود خالص که بین سهامداران تقسیم نمی شود. چه می شود و چه موقع به سهامدار پرداخت می گردد؟ ممنون

نام (ضروری)
پست الکترونیک(ضروری)
نظرشمــا
ارسال نظر
242 W
پی دی اف وان