چکیده

نگاهی گذرا به تاریخچه بازاریابی ما را بدین نکته رهنمون می سازد که شرکتها، بویژه شرکتهای تجاری، در روند عبور از گرایشات مختلف بازاریابی به سمت بازاریابی مشتری محور و نگرش مشتری محوری سوق پیدا کرده اند. به گونه ای که می توان گفت بین سالهای 1850 تا 1900 گرایش به تولید وجود داشت. «در این دوره، شرکتها می توانستند تقریبا هر چه را تولید می کردند به فروش برسانند. لذا بازار، بازار فروشندگان بود و شرکتها بر روی تولید متمرکز بودند.
در ابتدای دهه 1900 رقابت فزونی یافت وشرکتها متوجه شدند که مشتریان قدرت بیشتری بدست آورده اند و تولیدکنندگان مجبور شدند دلایلی برای مردم جهت خرید محصولاتشان پیدا کنند. این امر باعث پیدایش گرایش فروش گردید. در 1950، شرکتها متوجه شدند، به جای قانع کردن مردم جهت خرید آنچه که آنها تولید می کنند، آنها مجبورند آنچه را که مردم می خواهند تولید کنند که این امر به پیدایش گرایش بازاریابی منتج شد. گرایش بازاریابی بر شناسایی نیازهای بخش های بازار متمرکز است. اکنون ما در آغاز مرحله یک گرایش مشتری محور جدید قرار داریم. لذا به منظور کسب مجدد مزیت رقابتی، شرکتهای پیشرو اکنون به گرایش جدیدی روی آورده اند که شاید بتوان آن را یک گرایش مشتری محور نامید.